تماس مستقیم:  

مدل تعالی سازمانی EFQM

تعالی یکی از پرکاربردترین کلمات ادبیات کسب و کار اواخر قرن بیستم و قرن ۲۱ام می باشد و حتی بخش های دولتی اقتصاد و سازمان های غیر انتفاعی نیز به دنیال تعالی می باشند. بدون شک تمام سازمان ها و کسب و کارها می خواهند که مشتریان بالقوه و بالفعل محصولات و خدمات آن ها را مورد نیاز خود و بهترین انتخاب (در مقایسه با رقبا) بدانند و سازمان را به عنوان سازمان متعالی در تأمین نیازمندی هایشان به دیگران معرفی نمایند. یکی از جامع ترین تعاریف تعالی سازمانی به شرح زیر می باشد:

 جستجو برای یافتن راهکار (هایی) سیستماتیک، یکپارچه، هدفمند و استاندارد جهت افزایش درجه بلوغ و تعالی سازمان، ایجاد سطح بالایی از عملکرد، کسب رضایت تمامی ذینفعان و حفظ موقعیت رقابتی در بازار

به منظور نیل به این هدف (تعالی سازمانی) مدل های متعددی توسعه یافته اند که مبنای اکثر این مدل ها، TQM (مدیریت جامع کیفیت) می باشد. در واقع TQM، فلسفه یکپارچه کننده مدیریت در سازمان به منظور بهبود مستمر کیفیت فرآیندها، خدمات و محصولات است که از همین رو، مدل های تعالی سازمانی به عنوان مدل های تضمین کننده بهبود مستمر کیفیت از این فلسفه الهام گرفته اند. زمینه های مشترک مدل های تعالی سازمانی به شرح زیر می باشد:

     – رهبری: تمرکز بر رهبری به عنوان محور هدایت سازمان و نیروی انسانی به سوی تعالی و رشد
     – مشتری: تمرکز بر نیازها، خواسته ها و بازخوردهای مشتری در طراحی و ارائه خدمات
     – راهبرد: تمرکز بر اتخاذ رویکردی استراتژیک و یکپارچه با راهبردهای سازمان به سوی تعالی
     – نوآوری و یادگیری: تمرکز بر انگیزش افراد و تیم های کاری به سوی یادگیری، خلاقیت و نوآوری
     – افراد: تمرکز بر پتانسیل های مشهود و نامشهود نیروی انسانی و ارزیابی عملکرد آنان
     – فرآیندها: تمرکز بر بهبود مستمر عملیات سازمان و فرآیندهای جاری در تمامی بخش ها
     – شراکت: تمرکز بر ایجاد شراکت های دارای مزیت رقابتی با تأمین کنندگان، قانون گذاران، مشتریان و  …
     – نتایج: تمرکز بر خلق ارزش و نتایج مطلوب برای تمامی ذینفعان داخلی و خارجی سازمان
     – مسئولیت های اجتماعی: تمرکز بر رعایت حقوق اشخاص، حفظ چهارچوب های اخلاقی پاسخگویی به جامعه

مدل تعالی EFQM

در سال ۱۹۹۲ میلادی، بنیاد اروپایی مدیریت کیفیت (EFQM)، چارچوب جایزه کیفیت اروپایی را که امروزه به عنوان یکی از گسترده ترین ابزارهای اندازه گیری و نظارت نظام مند بر عملیات سازمان شناخته می شود را معرفی نمود. در مدل تعالی EFQM یا EFQM Excellence Model، فرآیندهای هر سازمان، نقش ابزارهایی را دارند که توانمندی کارکنان سازمان را به منظور خلق نتایج ارزشمند شکوفا می نمایند. از همین رو بهبود عملکرد در ساده ترین تعریف خود، فقط و فقط از طریق بهبود فرآیندها و مشارکت کارکنان به وقوع می پیوندد.

چهارچوب این مدل  وام دار دو مدل زیر می باشد:

  • مدل دمینگ (از سال ۱۹۵۱ توسط اتحادیه مهندسین و دانشمندان ژاپن تحت عنوان جایزه کیفیت دمینگ)
  • مدل بالدریج (از سال ۱۹۸۸ تحت عنوان جایزه ملی کیفیت مالکوم بالدریج)

و در طول بیش از دو دهه گذشته (۱۹۹۱) اعتبار خود را حفظ و مبنای ایجاد مدل های ملّی و جوایز مختلف کیفیت و تعالی سازمانی بوده است. مدل تعالی EFQM در اوایل دهه ۱۹۹۰ میلادی توسعه یافت و تا کنون چندین بار مورد بازبینی قرار گرفته است. آخرین نسخه در دسترس مدل، نسخه ۲۰۱۰ می باشد و در اواخر اکتبر ۲۰۱۲ میلادی نسخه ۲۰۱۳ نیز در معرض دسترس علاقه مندان قرار خواهد گرفت. همانگونه که اشاره شد، این مدل که بر پایه تجارب مشابه در ایالات متحده آمریکا (مدل بالدریج) و ژاپن (مدل جایزه دمینگ) و توسط بنیاد اروپایی مدیریت کیفیت (EFQM) ارائه می گردد، یکی از بهترین انتخاب های در دسترس سازمانهای ایرانی علاقه مند به ارزیابی و بهبود درجه تعالی سازمانی می باشد که همخوانی بسیاری با محیط و فرهنگ کسب و کار کشور دارد.

شکل زیر نمایش تصویری از چهارچوب مدل تعالی EFQM می باشد. بر مبنای همین چهارچوب امکان ارائه تعریف تخصصی و کامل تری از بهبود عملکرد بوجود می آید:

بر اساس همین چهارچوب، “کسب نتایج مشتری، نتایج کارکنان، نتایج جامعه از طریق رهبری توانمندی که خط مشی و راهبرد، توانمندی کارکنان و پتانسیل های شراکت و ارزشمندی منابع سازمان را در قالب فرآیندهای تعریف شده بکار ببندد حاصل می گردد که در نهایت منجر به تعالی در کسب نتایج عملکردی کلیدی مورد نظر خواهد گردید.”

مطابق این چهارچوب، مدل تعالی EFQM از ۹ معیار اصلی که در مجموع به ۳۲ حوزه تقسیم می گردند، تشکیل شده است ودر حدود ۳۰۰ نقطه راهنما جهت ارزیابی را در اختیار قرار می دهد. نکته مهم آن است که مدل به خودی خود نسخه ای در خصوص چیستی و چگونگی دقیق و تفصیل آنچه که سازمان باید انجام دهد را شامل نمی شود و از این رو آن را مدلی غیر تجویزی می دانند. مدلی که مدیران، کارشناسان و راهبران استراتژی سازمان را به تفکر در خصوص وضعیت فعلی و آن چه که باید برای رسیدن به وضعیت مطلوب انجام پذیرد، واداشته و می تواند مقدمات ایجاد فهرستی از آنچه که باید انجام شود و همچنین چگونگی انجام (پروژه های بهبود تعالی سازمانی) را فراهم آورد.

 

 

خرداد ۷, ۱۳۹۷

0 پاسخ به "مدل تعالی سازمانی EFQM"

    ارسال یک پیغام

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

    منوهای نصب در پنل مدیریت